Print | A A A | Report a bug | 39 344 928 chars | 94868 photos | 877 video | 118 audio | 1885 towns

Piwniczna-Zdrój

Polska / małopolskie

Synagogues, prayer houses and others Cemeteries Sites of martyrdom Judaica in museums Andere

Summary

Province:małopolskie / krakowskie (before 1939)
County:nowosądecki / nowosądecki (before 1939)
Community:Piwniczna-Zdrój / Piwniczna (before 1939)
Other names:Piwniczna; Пивнична-Здруй[ j. ros.]
 
GPS:
49.4403° N / 20.7143° E
49°26'25" N / 20°42'51" E

Location

W. Wdowiak i A. Talar

„Piwniczna (23 km [od Nowego Sącza – przypisek autora], 368 m n.p.m.). Jadący do samej Piwnicznej winni wysiadać na przystanku – natomiast dążący do Mniszka, Łomnicy, w dolinę Czerczu, do Szczawnicy lub Lubowli, winni wysiadać dopiero na stacyi, położonej o 2 km dalej. Piwniczna jest miasteczkiem, położonem na znacznem wzgórzu nad Popradem, dla kąpieli rzecznych odwiedzanem chętnie przez letników. 3400 m.[mieszkańców], w tem 300 Ż. [Żydów]. Mieszkania w domach mieszczańskich, na przedmieściu Czercz kilka will. Na rynku restauracya Widomskiego. Wychodzi stąd kilka znaczonych ścieżek górskich (mapa oryentacyjna na dworcu). Znaki biało – niebieskie wiodą na turę okrężną (6 – 7 godzin) przez Piwowary, Eliaszówkę (1024 m.), Obidzę i Czercz; wielką i ładną turą jest, obfitująca w piękne widoki na Tatry i skały, droga przez W. [Wielki] Rogacz (1182 m.), Skałki (1168 m.) i Dzwonkówkę do Krościenka (9 – 10 godz., biało – żółte znaki). Do Szczawnicy idzie się doliną Czerczu (niebieskie znaki), na przełęcz Sychłę (927 m.), poczem w dół bez znaków jezdną lichą drogą do Jaworek (4 – 5 godz.). W kierunku wschodnim prowadzi ścieżka przez wieś Łomnicę, gdzie znajduje się źródło znakomitej wody mineralnej (szczawa żelazista), na Pisaną Halę (1044 m.), 4 godz., żółto – białe znaki. Piękną, ale daleką (10 godz., czerwono – białe znaki) jest tura z Piwnicznej przez Łomnicę, Nad Kamieniem, Groniek, do Krynicy. W zimie dobre tereny narciarskie. Na północ od Piwnicznej Głęboka, gdzie się znajduje obfite, ale niewyzyskane źródło szczawy alkalicznej [źródło na Zawodziu w Piwnicznej odkryto dopiero w latach trzydziestych dwudziestego wieku]. Grzbietem wznoszącym się nad stacyą w Piwnicznej biegnie granica galicyjsko – węgierska; pociąg wraca tuż przed granicą na prawy, galicyjski brzeg Popradu; naprzeciw widzimy smukłą wieżę kościoła z r. 1787 i chaty polskiej, już na Spiżu leżącej wioski Mniszek, przezwanej (jak wszystko na Spiżu) Popradremete; w lecie bawi tu pewna ilość polskich gości, strzeżonych pilnie przez żandarmeryę i straż pograniczną węgierską by nie szerzyli pranslawistycznej agitacyi, polegającej na polskiej pracy oświatowej. Z Piwnicznej najdogodniejszy dojazd na Spiż; wiedzie stąd dobry gościniec do Lubowli (21 km)…”

W uzupełnieniu powyższych informacji należy zacytować bardziej l

More

History

Adam Marczewski

Tablica pamiątkowa w Bełżcu | Adam Marczewski

In August 1942, the Nazis transported the Jews from Piwniczna-Zdrój to Bełżec death camp.

More

Local history

Wojciech Wdowiak i Andrzej Talar

Od głębokiego średniowiecza wzdłuż rzeki Poprad wiódł ważny szlak handlowy łączący ziemie polskie z Węgrami. W celu jego obrony i zwiększenia płynących z niego zysków 01.07.1348 r. król Kazimierz III Wielki nadał w Krakowie mieszczaninowi sądeckiemu Hance przywilej dla nowego królewskiego miasta, lokowanego na prawie magdeburskim na tzw. surowym korzeniu. Na miejsce wybrano strategicznie położone, głebokie zakole rzeki, zwane Piwniczną Szyją, od którego miejscowość wzięła swoją nazwę.

Około 1590 r. pomyślnie prosperujące miasteczko, otaczane opieką monarszą (liczne przywileje królewskie) przeszło pod zarząd starostów sądeckich lub dzierżawców z nadania władcy. Początek upadku Piwnicznej Szyi datuje się od złupienia przez Szwedów w czasie wojny w 1655 r. (po wojnie liczba ludności miasta spadła do 326 osób), W pierwszej połowie XVIII w. w Piwnicznej Szyi osiadły pierwsze rodziny żydowskie. Pozwolono im na kupno domów, budowę karczm, sprzedaż różnych towarów i szynkowania, co wzbudziło stanowczy i skuteczny sprzeciw  ze strony mieszczan.

07.04.1769 r. pod Piwniczną konfederaci barscy stoczyli zwycięską potyczkę z Rosjanami. Wkrótce jednak cała Sądecczyzna wraz z Piwniczną Szyją w 1770 roku została zajęta przez wojska cesarskie, a w 2 lata później w wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej ziemie te weszły w skład austriackiej Galicji i Lodomerii. W 1777 r. ludność Piwnicznej liczyła 1003 osoby, a w mieście żyło 227 rodzin chrześcijańskich, mieszkających w 185 domach. Nie odnotowano ludności pochodzenia żydowskiego. W 1781 r. nowe władze unieważniły dawne przywileje królów polskich dla Piwnicznej, w wyniku czego miasto staje się gminą, zachowując jednak magistrat. W XIX w. miasteczko wegetowało, pewne ożywienie przyniosła budowa linii z Nowego Sącza do Muszyny, w trakcie budowy kolei tarnowsko-leluchowskiej w 1876 r. (choć stację zbudowano tu dopiero ponad 30 lat później). W 1880 r. w Piwnicznej żyło 2843 mieszkańców narodowości polskiej i 121 Żydów.

W końcu XIX w. do miejscowości zaczęli przyjeżdżać pierwsi letnicy z Krakowa, Lwowa i innych miast, w tym również odkrywca i późniejszy propagatora wód mineralnych miasteczka i okolicy prof. Juliusz Korwin Gąsiorowski. W 1896 r. na mocy ustawy Piwniczna otrzymała rangę „miasta drugorzędnego”. Na przełomie XIX i XX wieku zaczęto budować na Hanuszowie osiedle żydowskie, zwane „Małym Paryżem”.

W 19

More

 
Support a city

Support a city

With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.

Support a city

Gallery

More

People who like this city: