Oświęcim
Polska / małopolskie
![]() | Synagogues, prayer houses and others | ![]() | Cemeteries | ![]() | Places of martyrology | ![]() | Judaica in museums | ![]() | Andere |
|---|
History
Katarzyna Pabis
It is estimated that the beginning of the Jewish settlement in Auschwitz started in the first half of the 15th century, when Kazimierz Jagiellończyk (Casimir IV Jagiellon), redeeming the Duchy of Auschwitz from the Bohemian vassalage, reunited it with Poland.
The King supported the development of the town, the result of which was his approval for the Jewish settlement within its limits. However, because the town was situated at the point where trade routes met and near other trade centers, there might have been many Jews among the merchants arriving to Auschwitz at an earlier time, though no historical references can confirm that.
The Piast dynasty from the Duchy of Auschwitz and Zator was not in favor of the earlier Jewish settlement in the region. The first references concerning the Jews in Auschwitz come from “Inwentarz procentów wszystkich Oświęcimskich A. D. 1549” [Inventory of all Oświęcim receipts A.D. 1549”]..
It was not until the reign of King Kazimierz that the previous privileges granted to the Jews, who settled in the area around the castle in the northern part of the town, were confirmed. They dealt mostly with the sale of alcoholic beverages, usury and trade, and in the mid-16th century “they had already taken up the northern part of the town and made attempts to settle in the market square area as well.
The contemporary Polish law allowed the Jews to acquire properties in the town, but prohibited the purchase of country estate. Gradually, the Jews moved to the southern part of the town. The area around the castle and ul. Żydowska (Żydowska Street; today’s ul. Berka Joselewicza) were the center of Jewish life, but according to Artur Szyndler, the Jews also lived in other parts of the town, which means they did not occupy a separate district at the time.
Near ul. Berka Joselewicza (Berka Joselewicza Street), on the grounds handed over to the kehilla by a townsman Jan Piotraszewski, the first wooden synagogue was erected in 1588; it was probably destroyed during the Swedish Deluge.
Moreover, a cemetery and other institutions necessary for the proper functioning of the Jewish community were established. The main occupation of the community members was the sale of alcohol, practicing usury, as well
Local history
Katarzyna Pabis
Historycznie Oświęcim jest jednym z najstarszych grodów kasztelańskich na terenie Polski. Jednak ze względu na brak stosownych dokumentów, trudno przytaczać przekazy źródłowe dotyczące jego początków. Sama nazwa osady pojawia się po raz pierwszy dopiero w średniowiecznych kronikach.
Początki Oświęcimia jako kasztelanii wiążą się prawdopodobnie z rokiem 1179, kiedy nastąpiło jej przekazanie przez Kazimierza Sprawiedliwego, księcia krakowskiego, jego bratankowi Mieszkowi Plątonogiemu, księciu opolskiemu i panu na Raciborzu. Samo oderwanie kasztelanii oświęcimskiej od ziemi krakowskiej nie spowodowało istotnych zmian w statusie prawno-kościelnym tych terenów, gdyż aż do roku 1821 ziemia ta przynależała nadal do diecezji krakowskiej). W czasie kiedy kasztelanią rządził Władysław I, książę opolski, ok. 1272 r Oświęcim otrzymał prawa miejskie, zresztą na wzór dolnośląskiego Lwówka. Wtedy też wydano przywilej na wójtostwo miasta Oświęcimia. W kolejnym dziesięcioleciu, na skutek podziału księstwa opolskiego, tereny miasta weszły w skład powstałego księstwa cieszyńskiego. 3 IX 1291 r. Oświęcim otrzymał potwierdzenie posiadanych już praw miejskich rozszerzonych teraz dodatkowo o nowy przywilej sądowniczy i gospodarczy. W latach 1312-1317 r. księstwo cieszyńskie zostało podzielone, w wyniku czego powstało niezależne od Polski, ani też od Czech, nowe księstwo oświęcimskie ze stolicą w Oświęcimiu. Samodzielnym władcą księstwa został książę Władysław. Kolejny z panujących w księstwie, książę Jan zwany Scholastykiem w 1327 r. złożył hołd poddańczy królowi czeskiemu Janowi Luksemburczykowi, czym uzależnił księstwo na ponad sto lat od wpływów Korony Czeskiej. XV wiek przyniósł podział księstwa oświęcimskiego (19 I 1445 r.) na księstwa: oświęcimskie, zatorskie i toszeckie, a władcą interesującego nas księstwa oświęcimskiego został wówczas książę Jan IV, który w 1457 r. sprzedał je królowi polskiemu, Kazimierzowi Jagiellończykowi. Tak oto księstwo oświęcimskie razem z miastem zostało połączone osobą króla z Koroną Polską.
Na sejmie warszawskim 25 II 1564 r. król Zygmunt August wydał przywilej inkorporacyjny uznający ziemie księstwa oświęcimskiego i księstwa zatorskiego, które zostało wykupione w 1494 r. przez króla Jana Olbrachta, za część składową Korony Polskiej. Wtedy też oba księstwa weszły administracyjnie w skład województwa krakowskiego, a
Summary
| Province: | małopolskie / krakowskie (before 1939) |
|---|---|
| County: | oświęcimski / bialski (before 1939) |
| Community: | Oświęcim / Oświęcim (before 1939) |
| Other names: | Osviecimensis [j.łacina] Osvětim [j.czeski] Auschwitz [j.niemiecki] אושוויינצ'ים [j.hebrajski] אָשפּיצין Oshpitsin [j.jidysz] Освенцим [j.rosyjski] |
|
Location
Katarzyna Pabis
Miasto w województwie małopolskim (w latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do województwa bielskiego), w powiecie oświęcimskim, którego jest siedzibą. W skład powiatu wchodzą gminy: Zator, Kęty, Oświęcim, Chełmek, Przeciszów, Osiek, Brzeszcze, Polanka Wielka.
Samo miasto leży przy ujściu Soły do Wisły, na zachodzie województwa małopolskiego. Oświęcim leży w centrum Kotliny Oświęcimskiej, pomiędzy Pogórzem Karpackim a Wyżyną Śląską, zatem na styku regionów: Małopolski, Górnego Śląska, Żywiecczyzny i Śląska Cieszyńskiego. Sąsiaduje z trzema ważnymi regionami gospodarczymi – Górnośląskim Okręgiem Przemysłowym, Krakowem i jego aglomeracją oraz z regionem podbeskidzkim z Bielsko-Białą na czele .
Przez Oświęcim przebiegają drogi: droga krajowa nr 44 (Gliwice – Tychy – Kraków), droga wojewódzka nr 933 (Wodzisław Śląski – Pszczyna – Chrzanów), droga wojewódzka nr 948 (Oświęcim – Kęty – Żywiec).
With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.
Gallery
Video









Jewish Records Indexing
People who like this city:
















