Print | A A A | Report a bug | 39 349 605 chars | 94876 photos | 877 video | 118 audio | 1885 towns

Janów (woj. podlaskie)

Polska / podlaskie

Synagogues, prayer houses and others Cemeteries Sites of martyrdom Judaica in museums Andere

Summary

Province:podlaskie / białostockie (before 1939)
County:sokólski / sokólski (before 1939)
Community:Janów / Janów (before 1939)
Other names:Янув [j.rosyjski]
יאנוב סוקולסקי[j.hebrajski]
 
GPS:
53.4678° N / 23.2327° E
53°28'04" N / 23°13'57" E

Location

Natalia Michałek

Gmina Janów, położona na obrzeżu Puszczy Knyszyńskiej, leży w północno-wschodniej części województwa podlaskiego, w powiecie sokólskim. Wieś znajduje się około 40 km od wschodniej granicy państwa. Przez gminę przepływa rzeka Kumiałka – dopływ Biebrzy.


More

History

Natalia Michałek

Żydzi zaczęli osiedlać się w Janowie koło Sokółki (w języku jidysz – Janowa) w XVII wieku. W 1719 roku biskup wileński, Konstanty Brzozowski, wydał zezwolenie na wybudowanie synagogi. Kilkadziesiąt lat później Janów zamieszkiwało więcej Żydów niż Polaków. W 1775 roku wieś liczyła 214 chrześcijan oraz 221 mieszkańców wyznania mojżeszowego. Na początku XX wieku wielu Żydów, w celach zarobkowych, wyjechało z Janowa do Ameryki.


Po wybuchu II wojny światowej do miasteczka przed Niemcami uciekło wielu Żydów. W czerwcu 1941 roku w Janowie utworzono getto, a część Żydów deportowano do Suchowoli. Getto zlikwidowano w dniu 2 listopada 1942. Mieszkańcy zostali wywiezieni do przejściowego obozu w Kiełbasinie koło Grodna, skąd później trafili do obozów zagłady.


More

Local history

Natalia Michałek

Dawne miasto, a obecnie wieś Janów liczy 832 mieszkańców. Miasteczko swą nazwę przyjęło w XVIII wieku od właściciela majątku Sapiehów- Jana. Aż do XIII wieku tereny Janowa zamieszkiwali Jaćwingowie. Pozostałością ich osadnictwa są liczne grodziska i kurhany (np. kurhan we wsi Jasionowa Dolina z V wieku lub w Teolinie z IV wieku).

Wieś w roku 1703 założył prawdopodobnie miecznik Wielkiego Księstwa Litewskiego, Kazimierz Sannicki. Osada, zwana początkowo Przybudek, powstała na terenach zamieszkałych przez drwali- kolonizatorów dawnej puszczy litewskiej. Miejski charakter Janowa ukształtował się w latach 1709-1712. Znaczny wkład w rozwój Janowa, a także w nadanie praw miejskich ( połowa XVIII wieku) osadzie miał Jerzy Stanisław Sapieha wraz z żoną, Teodorą. Sapiehowie wyznaczyli place pod budowę rynku, kościóła, a także synagogi dla znacznej liczby ludności żydowskiej. Jerzy Sapieha ufundował w Janowie pierwszy drewniany kościół pod wezwaniem św. Jerzego. Świątynia znajduje się obecnie na cmentarzu, gdyż został tam przeniesiony w 1904 roku, po wybudowaniu neogotyckiego kościoła murowanego.

Urbanistykę miasteczka, zachowaną do dziś, zaprojektował Wielki Podkanclerz Litewski Antoni Tyzenhaus. To dzięki niemu w XVIII wieku miasteczko rozwijało się dynamicznie. W drugiej połowie XVIII wieku Janów był stolicą jednej z sześciu guberni, wchodzących w skład Ekonomii Grodzieńskiej. W 1791 Janów otrzymał potwierdzenie nadanych uprzednio praw miejskich. Miasto utraciło je ukazem carskim na przełomie XIX i XX wieku.

W 1795 roku Janów liczył 1013 mieszkańców. W miasteczku było 5 ulic, 174 domów, 18 browarów, 15 gorzelni, a także manufaktury tkackie. Pod koniec XIX wieku liczba mieszkańców wzrosła do przeszło 2000, z czego połowę stanowiła ludność żydowska.

W Janowie rozwijał się przemysł młynarski oraz odlewniczy. Po III rozbiorze Polski miasteczko na krótko( do 1807 roku) dostało się pod panowanie Prus. W tym okresie powstał między innymi herb Janowa.

More

 
Support a city

Support a city

With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.

Support a city

Gallery

Genealogical Indexes

JewishGen
Resources for Jewish Family History

People who like this city: