Czerniowce
 | Synagogues, prayer houses and others |  | Cemeteries |  | Places of martyrology |  | Judaica in museums |  | Other |
|---|
History
Aleksandra Bielawska
Żydzi do Czerniowiec przybywają głównie z Galicji. Lestar Djulafi podróżując przez Czerniowce w 1577 roku nie wspomniał o żydowskich kupcach, którzy w tym czasie zajmowali się handlem pomiędzy Imperium Ottomańskim a Rzeczpospolitą. Powstanie Chmielnickiego staje się przyczyną osadnictwa żydowskiego w Czerniowcach, którzy uciekali przed pogromami. Pierwsza wzmianka o czerniowieckich Żydach pochodzi z 1727 roku.
Żydowski kwartał mieścił się przy dzisiejszej ulicy A.Barbusa (wówczas ul. Synagogi). Od 1700 roku w mieście istniał kirkut. Już około 1710 roku powstała tam pierwsza drewniana synagoga. Na czele kahału stał wtedy niejaki Hirsch, jego następca Lazar Israel zarządzał wspólnotą 35 lat. Kolejni rabini Czerniowiec to:
- rabin Meir Ben Jechiel, do 1740 roku,
- rabin Israel Josef Ehrendorf,
- rabin Simche Zeew mi-Kuty
- rabin Chaim Schlomo Tyrer, zwany Chaim Czernowitzer
- rabin Baruch Schlomo Ben Schlomo.
Według świadectwa angielskiego posłańca Portera z 1762 roku obok licznej prawosławnej ludności, miasto zamieszkiwało wielu kupców żydowskich. Podczas rosyjsko-tureckiej wojny (1768-1774) w 1740 roku została spalona drewniana synagoga. Żydzi bojkotują cesarski ukaz dotyczący tolerancji, który ma na celu germanizację szkół żydowskich, zniesienie kahałów itp. Ówczesny rabin Chaim Schlomo Tyrer występował przeciwko tym postanowieniem i działalności maskilów. Od 1804 roku w mieście działał sąd rabiniczny, a jego członkami byli: Moses Loewy, Meier Reiner, Efraim Zelinker.
W 1787 roku zaczęła się wojna z Napoleonem. Przez Czerniowce przemaszerowały wojska rosyjskie, które splądrowały żydowską dzielnicę.
W latach 1820-1853 miała miejsce budowa Wielkiej Synagogi oraz dwóch mniejszych – Schula i Luttingersche. W latach 1873-1877 wzniesiono synagogę reformowaną, czyli tempel.
W drugiej połowie XIX wieku zamożni Żydzi przenieśli się do prestiżowego „Wysokiego miasta”. Żydowska część miasta zwana była Judenstadtem i obejmował ulice: Bahnhofstrasse (Kolejowa), Springbrunnengasse (Fontanna), Sinagogengasse (Synagogalna), Niderjudengasse (Dolna Żydowska).
Społeczność żydowska była dość zróżnicowana. Duża część, głównie biedna, była zwolennikiem chasydyzmu. Ich przeciwnikami byli maskilowie, m.in. Abraham Goldfaden (założyciel teatru żydowskiego w mieście), Welwel Zbaracazer-Ehrenkra
Local history
Aleksandra Bielawska
W XII wieku na lewym brzegu rzeki Prut, handlowym szlaku łączącym Galicję z Morzem Czarnym, została założona osada, która następnie przerodziła się w Czerniowce. W 1295 roku została spalona przez Tatarów, a miejscowa ludność przeniosła się na prawy brzeg rzeki. W XIV wieku miasto Czern pojawia się w Spisie ruskich miast dalekich i bliskich. W 1404 roku wspomina się je jako fortecę na górze Czernica. Pierwsza pisemna wzmianka na temat Czerniowiec pojawia się w 1408 roku w dokumentach mołdawskiego wojewody Aleksandra I Dobrego (Aleksandru cel Bun), dotyczy handlowych przywilejów kupców lwowskich. Wedle dokumentu Czerniowce stały się miejscem kontroli mytnej. Pomimo tego przywileju Czerniowcom nie udało się rozwinąć miasta jako centrum handlowego, choć w mieście przebywali kupcy greccy, ormiańscy i żydowscy. W 1480 roku Czerniowce zostały miastem powiatowym. W 1509 roku Czerniowce zostały spalone przez krakowskiego wojewodę Mikołaja Kamienieckiego. W 1558 roku Księstwo Mołdawskie weszło w skład Imperium Ottomańskiego. W 1621 i 1646 roku miasto najeżdżają Tatarzy. W latach 1685-1699 przebywa tam garnizon wojska polskiego. W latach 1709-1714 miasto zostało zrujnowane przez wojska szwedzkie i konfederatów. Na północ od Czerniowiec Peter Freiherrn von Gartenberg założył miasto Sadgór, które obecnie jest częścią Czerniowiec. W 1779 roku miasto przechodzi pod administrację austriacką, która stymuluje jego rozwój i rozbudowę. W 1782 roku do Czerniowiec przeniesiono rezydencję biskupią. W ciągu kilku dziesięcioleci miasto zmieniło się na tyle, że w 6 września cesarz Frantz II przyjmował w nim cara Rosji – Aleksandra I.
W 1866 roku w Czerniowcach powstaje kolej, która łaczy je ze Lwowem. W 1875 roku otworzono Uniwersytet im. Frantza Józefa I. w 1877 roku otworzono miejski teatr oraz towarzystwo muzyczne, a w 1897 roku po mieście zaczęły kursować tramwaje. Był to złoty okres miasta. W mieście było wiele hoteli, co też świadczy o passie miasta. Czas ten zakończył się wraz z nadejściem wojsk rosyjskich w 1914 roku. Po wojnie Czerniowce wchodzą w skład Rumunii.
Summary
| Province: | inne / inne (before 1939) |
|---|---|
| County: | Чернівецька область [ obwód czernowicki], Чернівці місьтo [miasto Czerniowce] / Bukovina (Rumunia) (before 1939) |
| Community: | Чернівці/Czerniowice / Cernǎuţi (before 1939) |
| Other names: | Чернівці [j.ukr.]; טשערנאָוויץ [j.jidisz]; Cernăuţi [j.rum.]; Չերնովեց [j.orm.]; Czernowitz/Tschernowitz [j.niem.]; Черновцы [j.ros.] |
|
Location
Adam Marczewski
The town of Czerniowce is located in south-west Ukraine in northern Bukowina on the River Prut
Support a city
With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.
Gallery
People who like this city:
