Print | A A A | Report a bug | 41 721 072 chars | 94650 photos | 879 video | 118 audio | 1947 towns

Chrzanów

Polska / małopolskie

Synagogues, prayer houses and others Cemeteries Sites of martyrdom Judaica in museums Andere

Summary

Province:małopolskie / krakowskie (before 1939)
County:chrzanowski / chrzanowski (before 1939)
Community:Chrzanów / Chrzanów (before 1939)
Other names:Krenau (1941-45)
כזשאנאװ [j.jidysz]
כשאנוב [j.hebrajski]
Хшанув [j.rosyjski]
 
GPS:
50.1435° N / 19.4008° E
50°08'36" N / 19°24'02" E

Location

Katarzyna Pabis

Herb miasta Chrzanów | Poznaniak

Chrzanów – a city with county rights in southern Poland, in Małopolskie Province. It lies by the Chechło River (one of Vistula River’s left-bank tributaries), 318 km southwest of Warsaw, 46 km west of Krakow and 37 km east of Katowice.

More

History

izrael.badacz.org

Wedding in Chrzanow before WW2 | shmuel farkash

First mention of Jews living in Chrzanów dates back to the sixteenth century. In 1745 an independent Jewish community with its own wooden synagogue was established. In 1759 a cemetery was created. Sixty Jewish families inhabited Chrzanów by 1765. In 1786 a brick synagogue was erected. In 1870 about three thousand Jews lived in Chrzanów and they constituted 50% of its total population. From 1888 to 1920 Jews had an absolute majority in the town council. Between 1899 and 1912 Dr. Zygmunt Keppler, a lawyer, held the mayor’s office. By 1900 5,504 Jews lived in Chrzanów. Therefore, in 1908 the small Anchei Chail Synagogue for war veterans was erected (pulled down in 1940) at the corner of Sądowa Street and Jagiellońska Street.

In the interwar period Chrzanów experienced an industrial boom. By 1939 about 8 thousand Jews lived in the town and eight houses of prayer had been founded.

During World War II, in January 1940, Nazis created a ghetto in Chrzanów in which they gathered more than eight thousand people. Soon afterwards about three thousand Jews were deported to various labor camps. In 1942 about four thousand Jews were displaced to the Auschwitz-Birkenau Death Camp. The Chrzanów Ghetto was dissolved in February 1943 and those who still remained in it at that time were deported to the the Auschwitz-Birkenau Camp.

 

More

Local history

Katarzyna Pabis

Początki osady, która dała zaczątek dzisiejszemu miastu, datowane są na XII wiek. Związane były prawdopodobnie z wydobyciem na terenie dzisiejszego Chrzanowa rud żelaza i ołowiu. Co do dokładnej początkowej lokalizacji miasta, źródła nie są jednak zgodne.

Pierwszy raz nazwa Chrzanów wzmiankowana jest w 1179 r., jako siedziba kasztelanii usytuowanej na terenie współczesnej dzielnicy Kościelec. Kasztelania ta została odstąpiona przez księcia Kazimierza II Sprawiedliwego księciu raciborskiemu Mieszkowi Plątonogiemu razem z sąsiednimi kasztelaniami, oświęcimską i bytomską. W XIII w. Chrzanów wciąż był w posiadaniu potomków Mieszka, książąt opolskich – Kazimierza, a później Mieszka II Otyłego. Wtedy też miasto znalazło się na drodze hord tatarskich. Wedle lokalnej tradycji wraz z Tatarami przybyli pasterze bydła, zwani „cabanami”. Społeczność ta z czasem przeszła na osiadły tryb życia i zasymilowała się z Polakami. Tradycja zachowała się jednak aż do dzisiaj. Od „cabanów” wywodzi się kilka miejscowych rodzin o długiej tradycji (Baliś, Bytomski, Dulowski, Oczkowski, Palka), istnieje też potrawa regionalna „ziemniaki po cabańsku” (choć, jak wiadomo, ziemniaki trafiły do Polski znacznie później).

Od XIII w. istniał w Lipowcu pod Chrzanowem pograniczny zamek, który był własnością biskupów krakowskich, m. in. Jana Muskaty, Wojciecha Jastrzębca, Zbigniewa Oleśnickiego. Zamek pełnił funkcje obronne, jako warownia graniczna, ale także od XV w. – funkcje więzienne.

Lokacja miasta na prawie magdeburskim nastąpiła w XIV wieku. Wydaje się jednak, że już wcześniej musiała istnieć osada o charakterze miejskim. W okresie lokacji zbudowany został czworoboczny rynek z ulicami wybiegającymi z naroży.

Chrzanów pozostał miastem prywatnym aż do XX wieku. Jego pierwszym właścicielem był Piotr Ligęza herbu Półkozic, który dbał o rozwój handlu, możliwego dzięki strategicznemu usytuowaniu Chrzanowa na szlaku komunikacyjnym pomiędzy Oświęcimiem a Czechami i Wrocławiem. Pod rządami Ligęzów odbywał się cotygodniowy targ w sobotę, a raz do roku, w dniu św. Mikołaja, patrona chrzanowskiego kościoła – trwający osiem dni jarmark. Od 1581 r. urządzano oprócz niego jeszcze cztery inne jarmarki (na św. Grzegorza, Jacka, Filipa i Jakuba oraz później na św. Franciszka). Kolejny z Ligęzów,

More

 
Support a city

Support a city

With your financial contribution towards the development of a town description, a photo documentation or other activities, you will be awarded a donation certificate.

Support a city

Gallery

More

Video

Genealogical Indexes

Jewish Records Indexing
5,000,000 Jewish Records Available Online!

 

JewishGen
Resources for Jewish Family History

People who like this city: