Local history
Information about the town – Polska / małopolskie
This article is not available in selected language.
Nazwa Ryglice wywodzi się z faktu, że wraz z osadą właściciel otrzymał prawo do pobierania opłat ze przejazd miejscową drogą - aby uprościć pobór drogę ryglowano na noc.
Pierwsze wzmianki o Ryglicach pochodzą już z 1301 r. 50 lat później istniała tu parafia. Od poł. XIV w. zauważalny był rozwój gospodarczy wsi, spowodowany jej dogodnym położeniem przy szlaku prowadzącym na Ruś Halicką. Prawdopodobnie już wtedy przebywali tu pierwsi Żydzi, którzy w późniejszych latach znacznie się przyczynili do rozwoju tutejszego rzemiosła i handlu[1.1].
Miasteczko zbiegiem lat rozrastało się, powstał rynek, na którym, co drugi tydzień w środę, odbywały się jarmarki. W tym czasie właścicielem Ryglic był Mikołaj z Burzyna, w XV w. przeszły częściowo w ręce Sulimczyków mających w okolicy swoje posiadłości. W 1581 r. były w posiadaniu Piotra Łyczko[1.2].
Od 1423 r. w Ryglicach istniało sołectwo, jest to dowód na wzrost rangi osady. Po powstaniu gospodarstwa folwaryczno-pańszczyźnianego w miasteczku zmniejszyła się gospodarka towarowa. Sytuacja chłopów pogarszała się, ciągle zwiększał się wyzysk ze strony właścicieli, co doprowadziło do wybuch powstań chłopskich. Spór ostatecznie został zażegnany w 1846 r., kiedy doszło do wybuchu rabacji chłopskiej, będącej zemstą chłopów za lata pańszczyźnianego upokorzenia. W roku 1848 dekretem cesarskim zniesiono pańszczyznę, co spowodowało zmiany w stosunkach społeczno-ekonomicznych w Galicji.
W XVII w. na Polskę napadli Szwedzi (potop szwedzki w latach 1655-1660), którzy dotarli także do Ryglic. Miasteczko zostało złupione i częściowo zniszczone. Dużą rolę w walce z najeźdźcą odegrała ludność chłopska. W regionie ryglickim rozwinął się ruch partyzancki. Na pomoc Szwedom w 1657 r. przyszedł książę Jerzy II Rakoczy ze swoim wojskiem. Ponownie zdobyli i zniszczyli południową Polskę, w tym także Ryglice, paląc miejscowy kościół i mordując mieszkańców. Potop szwedzki spowodował w całej Polsce wiele zniszczeń, a w konsekwencji sprawił upadek gospodarczy kraju[1.3].
Sto lat później na tych samych ziemiach doszło do utworzenia konfederacji barskiej w 1768 r. To właśnie na Pogórzu w powiecie bieckim, do którego należały Ryglice, konfederaci mieli swoje obozy. W Pilznie oddalonym 25 km od Ryglic aż czterokrotnie konfederaci bili się z Rosjanami. Można przypuszczać, że mieszkańcy miasteczka brali czynny udział w tych walkach. Niestety starania konfederatów nie przyniosły pożądanych skutków i w 1772 r. doszło do I rozbioru Polski[1.4]. Region ryglicki znalazł się w rękach Austriaków, którzy nałożyli wysokie kontrybucje, siłą zabierali żywność, dopuszczali się gwałtów i siłą wcielali chłopów do wojska. Ryglic nie zaliczono do miasteczek, były wsią należącą do rodziny Potockich. W 1803 r. Kupił ją Kazimierz Leśniowski[1.5].
Od 1815 r. nastąpił widoczny rozwój gospodarczy osady. Skutkiem tego było w 1824 r. uzyskanie praw miejskich. Organizowano co tydzień, w każdy piątek, targi i raz w miesiącu jarmark. Ryglice stały się również liczącym ośrodkiem tkactwa w Galicji zachodniej.
W XIX w. miasto dotknęły klęski suszy i powodzi, co spowodowało okresy głodu wśród mieszkańców całego regionu. Pod koniec XIX wieku w Ryglicach powstały nowe zakłady przemysłowe. Największym był tartak wodny wraz z młynem należący do Stefanii Szczepańskiej. W tym okresie rozbudowano także stare drogi: Tuchów-Ryglice-Jodłowa oraz Janiny-Swoszowa[1.6].
Przed I wojną światową w miasteczku powstała Kasa Stefczyka i Kółko Rolnicze. Zaczęły tworzyć się także tajne i półlegalne związki i stowarzyszenia: Drużyny Bartoszowe, Polskie Drużyny Strzeleckie. W 1904 r. właściciel Rylic Stefan Szczepański sprowadził siostry dominikanki.
I wojna światowa przyniosła miastu i okolicy duże zniszczenia, ponieważ kilkukrotnie znalazły się na linii frontu. Rosjanie wkroczyli do Ryglic w listopadzie 1914 r. i przebywali do maja 1915 r. W nocy, w Wigilię Bożego Narodzenia 1914 r., rozegrała się tu duża bitwa między Rosjanami a Austriakami. 297 żołnierzy poległych w tych walkach pochowano na cmentarzu wojennym.
Show footnotes
Hide footnotes
[1.1] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 21.
[1.2] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 22.
[1.3] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 31.
[1.4] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 33.
[1.5] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 34.
[1.6] Arkadiusz Korona, Piotr Marcinek, Zarys dziejów Ryglic i gminy, Tarnów 2009, s. 46.
The Administrator has made all possible efforts to present the content accuratly and up-to-date in a way that does not infringe upon the rights of third parties, including copyrights, but cannot guarantee it. Therefore erroneous information on the website may not be the basis for claims. If you have any questions, please contact us at the following e-mail address: sztetl@jewishmuseum.org.pl
