Print | A A A | Report a bug | 42 194 464 chars | 93241 photos | 879 video | 118 audio | 1888 towns

Bronna Góra (Bronnaja Gora) - miejsce masowych egzekucji

This article is not available in selected language.

Podczas drugiej wojny światowej okolice wsi Bronna Góra (Bronnaja Gora) koło Berezy stały się miejscem masowych egzekucji mieszkańców Białorusi, w zdecydowanej większości osób pochodzenia żydowskiego. Szacuje się, że od maja do listopada 1942 r. w Bronnej Górze rozstrzelano około 50.000 ludzi, przywiezionych tu między innymi z gett w Brześciu, Berezie, Janowie, Kobryniu i Horodeczu.

Do transportu ofiar naziści wykorzystywali pociągi, które docierały na niewielką stację kolejową w Bronnej Górze. W wyniku zatłoczenia, już w trakcie jazdy część ludzi umierała. Przed dotarciem transportu chłopi z okolicznych wiosek byli zmuszeni do wykopania dołów, o głębokości około 3-4 metrów i długości sięgającej ponad 60 metrów. Po przybyciu pociągu na stację, żołnierze SS i SD wyładowywali ludzi na plac otoczony drutem kolczastym. Przybyłym nakazywali rozebrać się i oddać odzież, bagaże oraz wszelkie kosztowności. Następnie prowadzili ich wąskimi, zabezpieczonymi zasiekami korytarzami do miejsca kaźni. Ofiary kładziono warstwami w dołach i mordowano salwami z karabinów maszynowych. Kolejną grupę skazańców kładziono na zwłokach uprzednio rozstrzelanych.
 


Inna Gierasimowa - wiceprzewodnicząca Związku Gmin Żydowskich Białorusi - opowiada o egzekucjach w Bronnej Górze.

Benjamin Wulf z Antopola tak wspominał egzekucje w Bronnej Górze: "Kiedy pociąg przybył na miejsce, nakazano wszystkim rozebrać się do naga przed pójściem do łaźni, a ubrania zostawić w wagonach. Kazano tylko zabrać ze sobą ręczniki i mydło. Przy tym powiedziano, że jeśli ktoś nie zabrał ze sobą mydła i ręcznika to oni, Niemcy, już im to dadzą i żeby wszyscy spokojnie wychodzili. Nagich Żydów ustawiono obok pociągu w szeregi i popędzono ich w kierunku lasu. Droga była gęsto ogrodzona drutem kolczastym i im dalej tym była ona węższa. Pod koniec było już tak wąziutko, że iść tam mógł tylko jeden człowiek. Do dołu prowadziła specjalnie przygotowana droga. Obok dołu stali Niemcy, którzy wpędzali ofiary do dołu pojedynczo i zabijali. Niektórzy Żydzi, zauważywszy z daleka co tam się dzieje, energicznie starali się przeskoczyć przez kolczaste druty, szukając sposobu by się uratować, ale Niemcy ich natychmiast zabijali a oni zostawali wplątani w druty kolczaste"[1.1].

W marcu 1944 roku, w związku ze zbliżającym się frontem, naziści próbowali zatrzeć ślady swoich zbrodni. Specjalne kommando robocze złożone z około 100 osób przez około dwa tygodnie wykopywało i paliło zwłoki. Po zakończeniu prac teren zalesiono, a robotników zgładzono.

Ku czci ofiar zbrodni dokonanej w Bronnej Górze wzniesiono pomnik w formie wygiętych, wznoszących się ku górze torów kolejowych. W ich zwieńczeniu zawieszono dzwon. U podstawy umieszczono tablicę z napisami w językach rosyjskim, hebrajskim, jidysz i angielskim o treści: "Pamięci ponad 50.000 obywateli radzieckich i obywateli krajów Europy Zachodniej, głównie narodowości żydowskiej, bestialsko zamordowanych przez faszystów w latach Wielkiej Wojny Ojczyźnianej 1941-1945".

Show footnotes

Hide footnotes

[1.1] AŻIH, Relacja. Zeznania ocalałych Żydów, nr 301/2212, Relacja B. Wulfa.

The Administrator has made all possible efforts to present the content accuratly and up-to-date in a way that does not infringe upon the rights of third parties, including copyrights, but cannot guarantee it. Therefore erroneous information on the website may not be the basis for claims. If you have any questions, please contact us at the following e-mail address: sztetl@jewishmuseum.org.pl

Location

Zoom map

GPS:
52.6016° N / 25.0798° E
52°36'05" N / 25°04'47" E
Lokalizacja dokładna

Gallery