Drucken | A A A | Einen Fehler melden | 45 801 171 zeichen | 84246 fotos | 783 videos | 117 audios | 1925 Städte

Dieser Artikel ist in der ausgewählten Sprache nicht verfügbar.

VERIFIED ARTICLE

Na przełomie VII i VIII w. tereny miasta obejmował związek plemienny Lędzian z ośrodkiem w Sandomierzu. Tereny międzyrzecza Wieprza i Bugu zostały wzmocnione przez wybudowanie sieci grodów – nazwanych później Grodami Czerwieńskimi[1.1]. Nazwa miasta pochodzi od słowiańskiego określenia kopulastego wzgórza – „chołm”[1.2].

W X w. na Wysokiej Górce istniał gród drewniano-kamienny. Jego przynależność do formujących się państwa polskiego i Rusi Kijowskiej jest do dziś tematem debaty historycznej. Staroruska kronika Powieść minionych lat wymienia podbicie ziem Lachów (Polaków). Jak pisał Nestor: „wyprawił się Włodzimierz na Lachów i zabrał im Przemyśl, Czerwień i inne grody”. Było to w 981 roku. Wtedy również okolice Chełma stały się częścią Rusi Kijowskiej. Nie wiadomo, czy Lachowie byli niezależnym plemieniem, czy też ich ziemie wchodziły już w skład państwa Mieszka I[1.3]. W czasie wyprawy wojennej na Kijów w 1018 r. odbił te tereny Bolesław Chrobry.

W latach 1018–1031 Grody Czerwieńskie wchodziły w skład państwa polskiego. W 1031 r. opanował je wielki książę kijowski Jarosław Mądry, przesiedlając na te tereny ludność ruską. Z powrotem do Polski przyłączył gród Bolesław Śmiały w 1069 roku. Władający wówczas Chełmem kniaź Grzegorz w obliczu zbliżającej się wojny rozpoczął z polskim królem układy. W wyniku rozmów zatrzymał Chełm w charakterze lenna.

Grody Czerwieńskie na rzecz Rusi Kijowskiej utracił po raz kolejny Władysław Herman. Najpotężniejszym z władców Rusi był rządzący w końcu XIII w. w Kijowie, Haliczu i Włodzimierzu książę Roman Halicki z dynastii Rurykowiczów. Za jego rządów księstwo halickie i księstwo włodzimierskie z Grodami Czerwieńskimi przeobraziły się w odrębne państwo niezależne od Kijowa, który wówczas upadł, zniszczony przez księcia suzdalskiego. Na początku XIII w. książę halicko-włodzimierski Daniel Romanowicz założył na terenie dzisiejszego Chełma gród warowny[1.4].

W pierwszej ćwierci XIII w. Daniel Halicki został ogłoszony księciem włodzimierskim, a następnie w 1229 r. – halickim. Po spustoszeniu Halicza przez Mongołów w 1233 r. przeniósł się z bratem Wasilkiem do Chełma w 1238 r., budując i umacniając gród wałami. Zjednoczył on na nowo ziemie Rusi Halicko-Wołyńskiej, którymi rządził ze swej rezydencji w Chełmie, czyniąc go stolicą Rusi Halicko-Wołyńskiej (następnie księstwa chełmsko-bełskiego). Na Górze Chełmskiej książę Daniel zbudował zamek, a ok. 1241 r., czyli po pierwszym najeździe tatarskim, przeniósł ze spalonego Uhruska do Chełma biskupstwo prawosławne. Daniel Halicki był fundatorem cerkwi Matki Bożej, św. Jana Złotoustego, Trójcy Świętej, św. Kosmy i Damiana. Od ok. 1240 r. Chełm był stolicą książąt halickich.

Po umocnieniu grodu wałami, nacierający kilkakrotnie Tatarzy nie mogli zdobyć Chełma, a tylko zniszczyli okolice. W latach 1241 i 1259–1260 miały miejsce najazdy mongolskie. Ziemię Chełmską pustoszyły siły mongolsko-tatarskie, mordując ludność, grabiąc i paląc zabudowania. Powtarzające się napady zmusiły Daniela do szukania pomocy w Rzymie. Papież Innocenty IV, aby wzmocnić jego pozycję polityczną wyraził zgodę na koronację. W 1247 r. na prośbę księcia, papież wziął w opiekę przed Tatarami ziemię Daniela i Wasylka, w tym Chełm, ofiarowując nawet koronę. W 1251 r. Chełm został doszczętnie zniszczony przez pożar, w wyniku czego upadły warownie. Daniel zawarł unię z Rzymem i przyjął koronę od legata papieskiego w Drohiczynie. Kniaź zmienił wyznanie wiary z prawosławnej na katolicką. Uroczystość koronacyjna w obrządku łacińskim odbyła się w Drohiczynie w 1253 roku. W tym momencie Chełm przez krótki okres w czasie rozbicia dzielnicowego Polski stał się stolicą króla Rusi. W 1254 r. Daniel halicki zmuszony był zawrzeć pokój z królem Litwy Mendogiem. Na mocy tego porozumienia, wzmocnionego małżeństwem córki Mendoga z synem Daniela Szwarnem, Ruś Czarna z Nowogródkiem jako lenno Litwy została oddana Romanowi Daniłowiczowi.

Syn Daniela – Lew Halicki, książę halicko-włodzimierski, w 1272 r. przeniósł stolicę księstwa z Chełma do założonego przez ojca Lwowa. Okres rządów następców księcia Daniela przyniósł stopniowy upadek księstwa wołyńsko-halickiego. Sytuacja polityczna i militarna, w której coraz częściej pierwsze roli odgrywali Litwini i Krzyżacy, nie sprzyjała rozwojowi Chełma.

Fußnoten einblenden

Fußnoten ausblenden

[1.1] Prożogo K., Chełm i okolice, Warszawa 1981, ss. 11–12.

[1.2] Warchoł S., Nazwy miast Lubelszczyzny, Lublin 1964, s. 35.

[1.3] Szerzej: Skrzypek J., Studia nad pierwotnym pograniczem polsko-ruskim w rejonie Wołynia i Grodów Czerwieńskich, Warszawa 1962.

[1.4] Województwo chełmskie. Informator turystyczny, Chełm 1997, s. 12.

Der Administrator kann für nichts garantieren, aber er hat alle möglichen Anstrengungen unternommen, um den Inhalt in einer Weise aktuell und auf den neusten Stand zu präsentieren, ohne dabei die Rechte Dritte, Urheberrechte eingeschlossen, zu verletzen. Fehlerhafte Informationen sollten deshalb nicht die Grundlage von Anspruchsforderungen sein. Wenn Sie irgendwelche Fragen haben, kontaktieren Sie uns bitte unter folgender E-Mail-Adresse: sztetl@polin.pl

Galerie

Mehr